स्वादिगणः Svādigaṇaḥ

Characteristics: Class with śnu infix (-no-/-nu-); strong stem in -no-, weak stem in -nu-.
Paradigm formation: सु (su) → सुनोति (sunoti)

सुsu#05.0001
ubhayapadaaniṭsakarmakaS. 83

अभिषवे(abhiṣave)— to bathe, to extract, to distill, to juice, to agitate, to churn

Aupadeśika: षुञ् (ṣuñ) SK: 2523 अनुदात्तोपदेशः · mspsetu · common

Kommentar: स्नाने अकर्मकः , अन्यत्र सकर्मकः । अभिषवः स्नपनपीडनस्नानसुरासन्धानादिः । ' षुञः सुनेति सुनुते प्रसवैश्वर्ययोरसौत् । गतौ तयोश्च सवते द्विरुक्त्या तस्य सो न षः ' इति (श्लो. 21) देवः ।

सिsi#05.0002
ubhayapadaaniṭsakarmakaS. 83

बन्धने(bandhane)— to tie,to bind, to quill, to interlock

Aupadeśika: षिञ् (ṣiñ) SK: 2524 अनुदात्तोपदेशः · mspsetu

Kommentar: ' सिनोति सिनुते बन्धे सिनिते च सिनाति च ' (श्लो. 15) इति देवः ।

शिśi#05.0003
ubhayapadaaniṭsakarmakaS. 83

निशाने(niśāne)— to sharpen, to whet

Aupadeśika: शिञ् (śiñ) SK: 2524 अनुदात्तोपदेशः

Kommentar: तालव्यादिः । निशानम् = तीक्ष्णीकरणम् ।

मिmi#05.0004
ubhayapadaaniṭsakarmakaS. 83

प्रक्षेपणे(prakṣepaṇe)— to throw,to scatter

Aupadeśika: डुमिञ् (ḍumiñ) SK: 2524 अनुदात्तोपदेशः

Kommentar: मिनोति मिनुते स्वादेः गतौ मयति माययेत् ' (श्लो. 17) इति देवः ।

चिci#05.0005
ubhayapadaaniṭdvikarmakaS. 83

चयने(cayane)— to collect, to select, to pick

Aupadeśika: चिञ् (ciñ) SK: 2524 अनुदात्तोपदेशः · common

Kommentar: चयनम् = रचना ।

स्तृstṛ#05.0006
ubhayapadaaniṭsakarmakaS. 83

आच्छादने(ācchādane)— to cover,to eclipse, to spread, to expand

Aupadeśika: स्तृञ् (stṛñ) SK: 2525 अनुदात्तोपदेशः

Kommentar: लक्षणया वीक्षणे ' इति धा.का.व्याख्या । (2.68) ' तृञः श्नि च्छादने प्यादेः स्तृणीते च स्तृणाति च । श्रावृदन्तस्य तत्रैव स्तृणोति स्तृणुते स्तृञः ' (श्लो.35) इति देवः ।

कृkṛ#05.0007
ubhayapadaaniṭsakarmakaS. 83

हिंसायाम्(hiṃsāyām)— to kill, to destroy, to irritate

Aupadeśika: कृञ् (kṛñ) SK: 2526 अनुदात्तोपदेशः

Kommentar: ' हिंसाकरणयोः श्नावौ कृणोति कृणुते कृञः । करोति कुरुते द्वे द्वे सम्पद्येते पदे क्रमात्' (श्लो.31) इति देवः ।

वृvṛ#05.0008
ubhayapadaseṭsakarmakaS. 83

वरणे(varaṇe)— to choose,to select,to marry,to finalize

Aupadeśika: वृञ् (vṛñ) SK: 2526 उदात्तोपदेशः · chittoor3 · common

Kommentar: वरणे - आवरणे इति काशकृत्स्नः । वरणं - स्वीकारः छादनं वा इति धा.का.व्याख्या ।(2.68) ' भक्तौ वृणीते वरणे वृणोति वृणुते वृञः । वृञ आवरणे वा णौ वारयेद् वरते वरेत् ' (श्लो. 32) इति देवः ।

धुdhu#05.0009
ubhayapadaaniṭsakarmakaS. 83

कम्पने(kampane)— to shake,to tremble

Aupadeśika: धुञ् (dhuñ) SK: 2529 अनुदात्तोपदेशः

Kommentar: धूनयति धवति धवते, धुनोति धुनुते, धुनाति च धुनीते । धूनोति धूनुते स्युः पदानि कम्पे, विधूनने धूवति ' (श्लो. 26) इति देवः ।

धूdhū#05.0010
ubhayapadaveṭsakarmakaS. 83

कम्पने(kampane)— to shake,to tremble

Aupadeśika: धूञ् (dhūñ) SK: 2529 उदात्तोपदेशः · common

दुdu#05.0011
parasmaipadaaniṭsakarmakaS. 83

उपतापे(upatāpe)— to give pain,to burn,to heat, to set on fire

Aupadeśika: टुदु (ṭudu) SK: 2529 अनुदात्तोपदेशः

Kommentar: दुनोति दूयते तापे दवतीति गतौ पदम् ' (श्लो. 22) इति देवः ।

हिhi#05.0012
parasmaipadaaniṭsakarmakaS. 83

गतौ वृद्धौ च(gatau vṛddhau ca)— to go,to grow

Upadeśa: हि SK: 2529 अनुदात्तोपदेशः

पृpṛ#05.0013
parasmaipadaaniṭsakarmakaS. 83

प्रीतौ(prītau)— to satisfy, to please

Upadeśa: पृ SK: 2531 अनुदात्तोपदेशः

Kommentar: प्रीतौ पृणोत्यृदन्तस्य व्यायामे प्रियते पृङः' (श्लो. 34) इति देवः ।

स्पृspṛ#05.0014
parasmaipadaaniṭsakarmakaS. 83

प्रीतिपालनयोः प्रीतिचलनयोश्च(prītipālanayoḥ prīticalanayośca)— to satisfy, to please, to nurture, to nourish, to go

Upadeśa: स्पृ SK: 2531 अनुदात्तोपदेशः

Kommentar: प्रीतिचलनयोः इत्येके । ' प्रीतिर्बलं, पालनं - जीवनम् इति स्वामी ' इति माधवः । ' स्मृ प्रीतिबलनयोः ' बलनं जीवनम् । ' स्पृ इत्येके ' इति क्षीरतरङ्गिण्याम् ।

स्मृsmṛ#05.0015
parasmaipadaaniṭsakarmakaS. 83

प्रीतिबलनयोः(prītibalanayoḥ)— to satisfy, to please, to force

Upadeśa: स्मृ SK: 2531 अनुदात्तोपदेशः

आप्āp#05.0016
parasmaipadaaniṭsakarmakaS. 83

व्याप्तौ(vyāptau)— to obtain,to pervade,to occupy,to reach, to get

Aupadeśika: आपॢँ (āpḷm̐) SK: 2531 अनुदात्तोपदेशः · common

Kommentar: आपयत्यापतीत्यापेर्यौ वा णौ लम्भने पदे । व्याप्त्यर्थस्यास्य तु स्वादेराप्नोतीति पदं भवेत् ' (श्लो. 137) इति देवः ।

शक्śak#05.0017
parasmaipadaaniṭakarmakaS. 83

शक्तौ(śaktau)— to be able,to be powerful

Aupadeśika: शकॢँ (śakḷm̐) SK: 2531 अनुदात्तोपदेशः · common

Kommentar: ' शङ्कते शकि शङ्कायां शक्तौ शक्नोति मर्षणे ' (श्लो. 43) इति देवः ।

राध्rādh#05.0018
parasmaipadaaniṭakarmakaS. 83

संसिद्धौ(saṃsiddhau)— to accomplish, to attain, to fulfill, to achieve

Aupadeśika: राधँ (rādham̐) SK: 2531 अनुदात्तोपदेशः

Kommentar: राध्नोति संसिद्ध्यर्थे श्नौ राध्येत् वृद्धावकर्मकात् ' (श्लो. 122) इति देवः ।

साध्sādh#05.0019
parasmaipadaaniṭsakarmakaS. 83

संसिद्धौ(saṃsiddhau)— to accomplish, to attain, to fulfill, to achieve

Aupadeśika: साधँ (sādham̐) SK: 2531 अनुदात्तोपदेशः · common

अश्aś#05.0020
ātmanepadaveṭsakarmakaS. 83

व्याप्तौ सङ्घाते च(vyāptau saṅghāte ca)— to pervade,to heap,to pile up

Aupadeśika: अशूँ (aśūm̐) SK: 2532 उदात्तोपदेशः

Kommentar: व्याप्तावश्नुत इत्याहुरश्नातीति तु भोजने ' इति देवः । (166)

स्तिघ्stigh#05.0021
ātmanepadaseṭsakarmakaS. 83

आस्कन्दने(āskandane)— to attack, to hate, to kill, to destroy

Aupadeśika: ष्टिघँ (ṣṭigham̐) SK: 2533 उदात्तोपदेशः

Kommentar: षोपदेशः ।

तिक्tik#05.0022
parasmaipadaseṭsakarmakaS. 83

आस्कन्दने गतौ च(āskandane gatau ca)— to attack, to hate, to kill, to destroy, to go

Aupadeśika: तिकँ (tikam̐) SK: 2533 उदात्तोपदेशः

Kommentar: चकारात् ' आस्कान्दने ' इति सम्बध्यते ।

तिग्tig#05.0023
parasmaipadaseṭsakarmakaS. 83

आस्कन्दने गतौ च(āskandane gatau ca)— to attack, to hate, to kill, to destroy, to go

Aupadeśika: तिगँ (tigam̐) SK: 2533 उदात्तोपदेशः

Kommentar: चकारात् ' आस्कान्दने ' इति सम्बध्यते ।

सघ्sagh#05.0024
parasmaipadaseṭsakarmakaS. 83

हिंसायाम्(hiṃsāyām)— to kill, to destroy

Aupadeśika: षघँ (ṣagham̐) SK: 2533 उदात्तोपदेशः

धृष्dhṛṣ#05.0025
parasmaipadaseṭakarmakaS. 83

प्रागल्भ्ये(prāgalbhye)— to boast, to be proud, to show off

Aupadeśika: ञिधृषाँ (ñidhṛṣām̐) SK: 2533 उदात्तोपदेशः

Kommentar: प्रागल्भ्यार्थे तु धृष्णोति परस्मैपदिनावुभौ ' (श्लो. 182) इति देवः ।

दम्भ्dambh#05.0026
parasmaipadaseṭsakarmakaS. 83

दम्भने(dambhane)— to deceive,to cheat

Aupadeśika: दन्भुँ (danbhum̐) SK: 2533 उदात्तोपदेशः

Kommentar: दम्भनम् = लोकरञ्जनार्थं विहितकर्मानुष्ठानम् ।

ऋध्ṛdh#05.0027
parasmaipadaseṭsakarmakaS. 83

वृद्धौ(vṛddhau)— to increase,to prosper

Aupadeśika: ऋधुँ (ṛdhum̐) SK: 2533 उदात्तोपदेशः

Kommentar: अयम् अकर्मकः सकर्मकः च' इति मा.धा.वृत्तिः । ' तृप प्रीणने इत्येके ' इति सिद्धान्तकौमुदी । देवोपि स्वादिषु पाठम् अनुमेने । वृत्तिकारन्यासादयः एतम् पाठम् न इच्छन्ति । विस्तरस्तु कृदन्तरूपमालायां द्रष्टव्यः । ' ऋध्नोतीति भवेद् वृद्धावृध्यतीत्यत्र तु श्यनि ' (श्लो. 122) इति देवः ।

तृप्tṛp#05.0028
parasmaipadaseṭsakarmakaS. 83

प्रीणने(prīṇane)— to satisfy, to please

Aupadeśika: तृपँ (tṛpam̐) SK: 2533 उदात्तोपदेशः

अह्ah#05.0029
parasmaipadaseṭsakarmakaS. 83

व्याप्तौ(vyāptau)— to pervade, to expand, to spread

Aupadeśika: अहँ (aham̐) SK: 2533 उदात्तोपदेशः · छान्दसः

Kommentar: छान्दसः ।

दघ्dagh#05.0030
parasmaipadaseṭsakarmakaS. 83

घातने पालने च(ghātane pālane ca)— to kill, to destroy, to protect

Aupadeśika: दघँ (dagham̐) SK: 2533 उदात्तोपदेशः · छान्दसः

Kommentar: छान्दसः ।

चम्cam#05.0031
parasmaipadaseṭsakarmakaS. 83

भक्षणे(bhakṣaṇe)— to eat,to drink

Aupadeśika: चमुँ (camum̐) SK: 2533 उदात्तोपदेशः · छान्दसः

Kommentar: छान्दसः ।